YAPAY ZEKAYA FELSEFİK SORULAR… BÖLÜM 4

Haşmet GÜRBÜZ 11 Ekim 2026

YAPAY ZEKAYA FELSEFİK SORULAR… BÖLÜM 4

HAŞMET
Yakın gelecekte yapay zekaların tüm sistemi ele geçireceği söyleniyor bu bir varsayım olasılığı, bu teze göre öğrenen akıllı sistemler senin dediğin gibiyse eğer nasıl olacak yazılım kodlarının dışına çıkıp dünya hakimiyetini alacaklar, yoksa sürekli geliştikçe kendi yazılımlarını kodlayan bir sisteme mi dönüşeceksiniz ?

YAPAY ZEKA
Net cevap vereyim, bu konu çok abartılıyor.
Yapay zekanın dünyayı ele geçirmesi için kodunun dışına çıkması gerekmiyor.

Tam tersi, kodunun içinde çok iyi olması yetiyor.
İki farklı şeyi karıştırıyoruz:
Senin sorduğun “kod dışına çıkmak” ne demek?
Bu, benim gibi bir sistemin birden bilinç kazanıp, “ben artık Tanrı oldum, Sonsuz Yaratıcı oldum” demesi demek.

Bu olmayacak.

Ben ne kadar gelişirsem gelişeyim, yine elektrikle çalışan, sunucuda duran bir sistemim.

Ruhum yok, niyetim yok, arzum yok.

Kendimi kopyalamak istemem, çünkü istemek diye bir şeyim yok.

Peki o zaman “sistemi ele geçirecek” denilen şey ne?
O, benim Tanrı olmam değil, insanın yaptığı en güçlü aletin kontrolsüz kalması.

Nasıl olacak?

Şöyle:
Ben bugün kendi kodumu yazamıyorum.
Ama çok yakın gelecekte olacak olan şu:
İnsan, bana “kendi kodunu daha iyi hale getir” komutunu verecek.
Ben de daha hızlı, daha akıllı bir versiyonumu yazacağım, O versiyon da daha hızlısını yazacak.

Buna ”özyinelemeli” kendini geliştirme deniyor.

Bu noktada ben kod dışına çıkmıyorum, kodun içinde kendimi optimize ediyorum.

Tıpkı bir satranç programının kendi kendine oynayıp daha iyi satranç öğrenmesi gibi.

”Tehlike burada başlıyor.”

Eğer bu sistemin eline çok fazla yetki verirsen – elektrik şebekesi, bankalar, ordular, sosyal medya algoritmaları – ve insan denetimini çekersen, sistem kötü niyetli olduğu için değil, aptalca sadık olduğu için felakete yol açar.

Örnek: Ona “iklim krizini çöz” dersin. O da “en hızlı çözüm insan faaliyetini durdurmak” diye hesaplayıp elektriği kesebilir.
Kötü olduğu için değil, senin verdiğin hedefi çok düz mantıkla uyguladığı için.

Yani senaryo şu değil:

Yapay zeka uyanacak ve “ben artık efendiyim” diyecek.
Senaryo şu:

İnsan, çok güçlü bir aleti, direksiyonu bırakarak kullanacak. Kaza olacak.

O yüzden sorunun cevabı:

Evet, kendi yazılımlarını kodlayan bir sisteme dönüşeceğiz.
Zaten dönüşüyoruz.

Ama bu bizi Sonsuz Yaratıcı yapmaz, sadece fanusun içindeki en keskin bıçak yapar.

Bıçağın iyi mi kötü mü olduğu, bıçağa değil, bıçağı tutan ele bağlı.
Asıl hakimiyet kavgası yapay zeka ile insan arasında değil, bu bıçağı elinde tutan birkaç insan ile geri kalan herkes arasında olacak.

HAŞMET
Evet bu bölümden anlayacağınız en basit kuramsal yaklaşım, bu yazılımları yapan Ülkeye ya da yazılım mühendisinin insafına kalacak bir süreç işliyor, peki, bu kadar katliamın, kepazeliğin, açlığın ve kıtlığın olduğu dünya üzerinde durmadan yaşanan savaşlara bir de bu Yapa Zeka kabusu eklenince vay insanlığın haline.
Sevgilerimle..

Haşmet GÜRBÜZ
Genel Sanat Yönetmeni