EŞİTTİR (=) İŞARETİ

Turan ÇATAL 5 Mayıs 2025

EŞİTTİR (=) İŞARETİ

Eşittir işareti (=), matematiğin en temel yapıtaşlarından biridir.

İki ifadenin;
🔸 Denkliğini,
🔸 Dengesini,
🔸 Eşitliğini simgeler.

Biraz tarih;
1557 yılında, Galli matematikçi “Robert Recorde” bu sembolü icat etti.
İlk kez; “The Whetstone of Witte” adlı eserinde kullandı.
Peki neden, iki paralel çizgi seçti?
Recorde bunu şöyle açıkladı;

–” İki düz paralel çizgiden daha eşit hiçbir şey yoktur.”

İşte böyle doğdu, eşittir işareti (=).
Bu işaret, daha önce kullanılan “eşittir” veya Latince “aequalis” gibi uzun ifadelerin yerini aldı ve matematik dilini sadeleştirdi.
Sessiz bir devrim…
Bu sembolün, ortaya çıkışı büyük bir dönüm noktasıydı…
Denklemlerin, yazımını basitleştirdi…
Matematiksel düşüncenin daha sistematik hale gelmesini sağladı…
Bu küçük işaret, iki sayısal ya da kavramsal dünya arasında bir köprüye dönüştü ve onların kusursuz bir uyum içinde olduğunu gösterdi.
Anlam yüklü bir sembol.
Eşittir işareti sadece bir hesap aracı değildir.

Eşittir işareti;
🔹 Dengeyi,
🔹 Doğruluğu,
🔹 Karşılıklılığı,
İfade eder…

Bazen çok uzak görünen iki şeyin birbirini;
📌 Tamamladığını,
📌 Yansıttığını,
📌 Dengelediğini söyler.

“Eşittir işareti yalnızca iki değerin aynı olduğunu söylemez.
Dünyadaki her şeyin kendi;

🔖 Yansımasını,
🔖 Simetrisini,
🔖 Yankısını,

aradığını da fısıldar.”

Robert Recorde
( 1510 – 1558 )

Galli bir hekim ve matematikçiydi.
Eşittir işaretini icat etti.
Ve ayrıca 1557’de İngilizce konuşanlara önceden var olan artı (+) ve eksi (-) işaretlerini tanıttı.
Recorde, 1525 civarında Oxford Üniversitesi’ne girdi ve 1531’de oradaki “All Souls College’a” üye olarak seçildi.
Tıp mesleğini, benimsedikten sonra, 1545’te MD derecesi almak için Cambridge Üniversitesi’ne gitti.
Daha sonra Oxford’a döndü ve Cambridge’e gitmeden önce yaptığı gibi, burada alenen matematik dersi verdi.
İki yatay paralel çizgiden oluşan ve iki şeyin daha eşit olamayacağını belirten “eşittir” işaretini icat etti.

Turan ÇATAL
Araştırmacı Gazeteci-Yazar