19 MAYIS “İLK ADIM” (1)
Fırtınalı bir havada;
Karadeniz’in, hırçın dalgalarına uygun olmayan 41 yaşındaki “Bandırma Vapuru’yla” yola çıkan ve 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak basan Mustafa Kemal;
İmparatorluktan küçücük bir eyalete dönüştürülmeye çalışılan devletin kaderini değiştirdi.
Yorgun düşmüş, bir ulusu ayağa kaldırdı.
Ünlü yazar Stefan Zweig “Yıldızın Parladığı Anlar” adlı eserinde;
Tarihe yön veren görkemli ve unutulmaz anlardan bahseder.
Tarihin çoğu kez bir kronik hazırlayıcısı gibi titiz bir çalışma ile halkalar ekleyerek bir zincir oluşturduğunu anlatır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden olaylar zincirinde 19 Mayıs 1919;
İşte tam da, “Yıldızın Parladığı” andır.
Zweig’a göre bu anlar!
— “Tıpkı yıldızlar gibi, hiç durmadan geçmişin karanlığına ışık tutmuştur.”
Atatürk’ün Nutuk’taki anlatımına “doğum günü”;
Saydığı, 19 Mayıs ile başlaması;
Bu tarihin, Kurtuluş Savaşı’ndaki yerinin kavranması net olarak sağlar.
O tarihteki tabloyu, Mustafa Kemal şu sözlerle anlatır;
— “1919 senesi Mayısı’nın 19. günü Samsun’a çıktım. Vaziyet ve manzara-ı umumiye:
Osmanlı Devleti’nin dahil bulunduğu grup, Harbi Umumi’de mağlup olmuş.
Osmanlı ordusu, her tarafta zedelenmiş…
Şeraiti ağır mütakerenâme imzalanmış…
Büyük Harbin, uzun seneleri zarfında;
Millet yorgun, ve fakir bir hâlde…
Millet ve memleketi Harbi Umumiye sevk edenler!
Kendi hayatları endişesine düşerek, memleketten firar etmişler…
Saltanat hilâfet mevkiini işgal eden Vahdettin;
Mütereddi, şahsını ve yalnız tahtını temin edebileceğini tahayyül ettiği yeni tedbirler araştırmakta…
Damat Ferit Paşa’nın riyasetindeki kabine;
Aciz, haysiyetsiz, cebîn, yalnız padişahın iradesine tâbi ve onunla beraber şahıslarını vikaye edebilecek herhangi bir vaziyete razı…”
İşte, Mustafa Kemal’i yakın arkadaşları;
Ali Fuat Paşa (Cebesoy),
İsmet Bey (İnönü), Rauf Bey,
Ve diğer yakın arkadaşları ile yurdun kurtuluşu için toplantılar yapmaya yönlendiren tablo tam olarak buydu.
Bu dönemde, Anadolu’ya çıkış için bir yol arayan Mustafa Kemal’in Samsun’a görevlendirme yoluyla gönderilmesi ise önemli bir fırsat oldu…
İşgal kuvvet komutanlığı başbakanlığa müracaatla Samsun dolaylarında asayişin bozulduğundan;
Yerel yönetimce asayişin sağlanamadığından ötürü şikâyet ediyordu.
Bir süre sonra, şikâyet tehdite vardı…
Sadrazam Damat Ferit Paşa dönemin İçişleri Bakanı olan, Mehmet Ali Bey’i başbakanlığa çağırdı.
Samsun ve yöresinde asayişi sağlayacak askerî komutan için önerisini sordu.
Mehmet Ali Bey ise;
— “Mevcut komutanlar arasında özel yeteneklere sahip olan tek kişi eski
Yıldırım Orduları komutanı Mirliva (Tuğgeneral) Mustafa Kemal Paşa’dır” yanıtı verdi.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak başlattığı bağımsızlık mücadelesini bizzat “ilk adım” ve Türk milletinin yeniden doğuşu olarak nitelendirmiştir.
Bu tarihle ilgili en bilinen sözleri şunlardır:
💨💨💨💨💨
Nutuk’ta yer alan o tarihi başlangıç:
“1919 yılı Mayısının 19. günü Samsun’a çıktım.
Genel durum ve görünüş:
Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu topluluk;
Genel Savaşta yenilmiş, Osmanlı ordusu yıpranmış zedelenmiş koşulları ağır bir ateşkes antlaşması imzalanmış halde idi…”
🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷
Turan ÇATAL
Araştırmacı Gazeteci-Yazar
EGEDE YAŞAM ::: Özgür İnternet Gazetesi
Halkın ve Sadece Haklının Yanında…
YAŞASIN CUMHURİYET…
MUSTAFA KEMAL’İN ASKERLERİYİZ…
NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE…