SİYEZ & EMER BUĞDAYIN BABASI (1)

Turan ÇATAL Son Güncelleme 2 Temmuz 2024

SİYEZ & EMER BUĞDAYIN BABASI (1)

Geç Hitit/Luvi Dönemi’nde kaya oymalarında Fırtına Tanrısı Tarhundaš’ın buğday başları ve üzüm sapları ile tasvir edilmiştir.
Tuwana Ülkesinin Rahip Kralı Warpalawas, bolluk ve refah Tanrısı Tarhundaš’a saygısını sunarken gösterilir.
Bu topraklar dünyanın ilk tahılının doğduğu yer, ardından da uygarlığın beşiği olmuştur.
Siyez neden bu kadar önemli idi?
Siyez ilk evcilleşen buğdaydır.
Vahşi buğdayın daneleri küçük ve çok sert olduğu için öğütülüp un haline getirilip kullanılamıyordu.
Siyez ilk defa öğütülmüş verimli bir şekilde gıda maddesi olarak kullanılmış buğday türüdür.
Buğdayın atası Siyez (emmer), ilk olarak Urfa Karacadağ eteklerindeki Göbeklitepe’de şu ana kadar yapılan kazılarda yabani buğday olarak
en ilkel 2n14 kromozomlu siyez buğdayı taneleri bulunmuştur.
Siyez buğdayının yetiştirme yöntemleri Göbeklitepe’ den Balkanlar’a ve Doğu Avrupa’ya hızla yayıldı.
Siyez yetiştirmeyi öğrenen Hititler bu sayede dünya imparatorluğu ve en ileri uygarlıklardan biri oldu.

🔸Siyez buğdayı asla hibritlenmedi ve genetiği ile oynanmadan günümüze kadar ulaştı.
🔸12 000 yıl önce siyez buğdayını işlemeyi bilen insanların İlk ekmeği de siyez ekmeği oldu.
🔸Daha eski insanlardan bu yöntemi öğrenip bize devreden Hitit’lerden yadigar olan siyez, en saf ve sağlıklı buğday olarak günümüz insanlarına ulaştı.
🔸Günümüzde siyez buğdayı Kastamonu topraklarında ekimi aralıksız olarak yapılarak adaptasyonu sağlanmıştır.
🔸Coğrafi işaretini almıştır ve geniş alanlarda ekimi yapılarak ekim ve tüketimi yaygınlaştırılmaya devam edilmektedir.