ALKOLÜN TARİHÇESİ

Turan ÇATAL Son Güncelleme 2 Şubat 2025

ALKOLÜN TARİHÇESİ

Kafayı bulmanın evriminde büyük bir adım tarımın icadıydı…
Mayalanmaya bırakılan üretim fazlası şeker ve nişastanın biraya dönüşmesini mümkün kılan tarım;
İçki üretimini ortaya çıkartan temel faktör olarak değerlendiriliyor.
Farklı coğrafyalarda ve kültürlerde yaşayan insanlar, alkolü birçok kez birbirlerinden bağımsız olarak icat etti…
En eski içkiye ait Çin’de bulunan kanıtlar M.Ö. 7.000’e kadar uzanıyor.
Şarap M.Ö. 6.000’de Kafkasya’da fermente edilirken;
Sümerler M.Ö. 3.000’de bira üretiyorlardı…
Amerika’da Aztekler, bugün aynı zamanda tekila için kullanılan “agav” bitkisinin suyundan yerel bir Meksika içeceği olan “pulque” yi ürettiler…
İnkalar ise mısırın fermente edilmesinden üretilen bir bira çeşidi olan “chicha” yı tüketiyorlardı.
Alkolün tıbbi kullanımından, M.Ö. 2100 yıllarına dayanan Sümer ve Mısır metinlerinde söz ediliyor…
M.Ö. 1. yüzyıla gelindiğinde şarap, Romalılar’ın gündelik olarak içtikleri bir içki halini alıyor…
Bu dönemde, Yunanlar, Romalılar seyreltilmiş şarap içiyorlarmış…
Şarap, antik Yunan ve Roma kültürlerinin merkezindeydi;
Platon Sempozyumunda, İsa’nın Son Akşam Yemeği’nde servis edildi ve Yahudilerin Seder ve Hıristiyan komünyon ritüellerinde sembolik bir içki olarak tüketilmeye devam etti.
Orta Çağ Avrupası’nda bira, her yaştan ve her sınıftan insanlar için gündelik bir içki halini almış…
O dönemde, rahibelerin bile günde 3 litreye kadar alkol oranı çok düşük bira içme hakları varmış;
Şarap ise yalnızca üst sınıftan olanlar için ulaşılabilir bir içkiymiş.
15.yüzyılda Avrupalıların Amerika’yı keşfiyle birlikte, bazı yerli kabileler kendi alkollü içeceklerini üretmeye başlamışlar.
Erken Modern Dönem’de (1500-1800) alkolün, Tanrı’nın bir hediyesi olduğuna inanmayan yokmuş…

▪Martin Luther,
▪John Calvin,
▪Anglikan Kilisesi,
▪Hatta Püritenler,

bile alkolün arzuları yatıştırdığını ve eğlence ve sağlık için kullanılabileceğini düşünüyorlardı.
Alkolün ılımlı tüketiminin olumlu yönleri ne kadar destekleniyorsa da, toplumda sarhoşluk konusunda gittikçe artan bir kaygı oluşmaya başlıyordu….
Bunun sebebi; sarhoşluğun insanlar üzerinde yarattığı, rahatına düşkünlük ve vurdumduymazlık gibi etkilerin, ruhanî kurtuluş ve toplumun refahı açısından tehdit edici olması…
Aynı zamanda dünya, benlik ve çalışma disiplini üzerindeki mantık hakimiyetini yok ettiği düşünülüyordu.
Bildiğiniz gibi o dönem, felsefe çalışmaları sebebiyle, mantığın hakimiyetinin yüceltilmeye başlandığı bir dönemdi.
Tüm bunlara rağmen, 16. yüzyıl Avrupası’nda alkol, su yerine tüketiliyordu…

Çünkü su, hastalık taşıyabiliyordu…
17.yüzyılda şampanya, ilk kez ortaya çıkıyor…
Bu içkinin ortaya çıkışı, Fransız manastırında şarap ustası olan Dom Perignon’la ilişkilendiriliyor olsa da, daha öncesine dayanıyor.
Dom Perignon yalnızca bu içkinin içeriğini geliştiren isim…
Viskinin damıtılmasının ilk İrlanda ve İskoçya’da gerçekleştiği düşünülüyor.
Fakat yine de,bu konu hakkında kesin bir bilgi yok…
Kanıtlanan ilk belge, 1405 yılı İrlandası’na dayanıyor.
İskoçya’da, malt haline getirilmiş arpadan yapılmış ilk viskinin kanıtlara dayanan tarihi ise 1494.
Fakat iki ülke için de bu işlemin, söz konusu tarihlerden yüzyıllar öncesine dayanıyor olabileceği düşünülüyor.
19.yüzyıl Amerika’sında tüketilen yıllık alkol miktarı, kişi başı yedi galona ulaşıyor…
Amerika’da, her tür alkollü içecek bolca tüketiliyordu.

Bunun sebebi, o yıllarda Amerika’da üretilen mısırın bolluğuydu…
Bu da tüm ülke çapında yaygın olarak ucuz viski üretilmesi anlamına geliyordu.
İşte bu dönemde Amerika’lılar için alkol, günlük alışkanlık halini aldı.
Aynı zamanda bu dönemde alkol, her türlü milli ve askeri kutlamada yaygınlaşmaya başladı…
Katılımcılar,bazen zehirlenene kadar içiyorlardı.
İstenmeyen etkileri yaygınlaşınca, 1920 yılında çıkarılan bir yasa ile, Amerika’da alkolün üretimi, satışı, ithalat ve ihracatı yasaklanıyor…
Fakat böyle olunca, 1933 yılı civarında illegal alkol ticareti patlıyor ve yasa bu yüzden geri çekiliyor…
Amerika’da pisikodelik maddeler de oldukça önemli bir yere sahip olabilir…
Avrasya ve Afrika uygarlıklarında ise alkol tüketimi daha çok tercih edilmiş gibi görünüyor….