İŞİNİN EHLİ OLMAK (TOPLUMSAL AHLAK)
Bir pencere düşünün !
Ardında bir yaşam ve o yaşamın süzgecinden geçmiş bir tarih, bir kültür, bir hafıza saklı olsun.
Bu pencerenin demir parmaklıklarına baktığımızda, sadece demir veya güvenliği sağlanmış bir pencere göremeyiz…
Orada işçilik var, estetik var, sabır var; bir ruhun dışa vurumu, bir medeniyetin soluk izleri daha neler neler…
İşte bu fotoğraftaki ferforje parmaklık, (Fransızca fer forgé “dövme demir” deyimi) ilk bakışta bir ustalık nişanesi gibi görünsede; aslında daha derin, daha anlamlı bir şeyin sesi gibi değil mi?
Bu zarif demir işçiliği yalnızca bir zanaatkârın maharetinden ziyade , bir toplumun içselleştirdiği ahlaki anlayışı, sanata ve emeğe duyduğu saygıyı da göstermiyor mu?
Her bir kıvrım, her desen, yalnızca el emeğinin yanında; gönül emeğinin de izlerini taşımıyor mu?
Victor Hugo’nun dediği gibi;
“Bir uygarlığın derecesi, pencere demirliğini nasıl yaptığına bakılarak ölçülebilir.”
O halde biz bu pencerede ne görüyoruz?
Uygarlığın sabırla yoğrulmuş bir tezahürünü mü, yoksa geçmişte kalan bir güzelliğin hatırasını mı?
Demir ustası burada sadece metali bükmemiş, zamanın ruhunu da şekillendirmiş.
Her kıvrımda bir ritim, her desenin ardında bir hikâye saklamış…
O demir, artık soğuk değil.
Çünkü içine,adeta bir ruh üflenmiş…
Sanat burada görülen ile sınırlandırılmamş, hissedilecek bir şeye dönüşmüş durumda.
Ancak bugünün dünyasında bu derinlik giderek kayboluyor.
Meslekler, para kazanma aracına indirgeniyor.
İnsanlar, işlerine ruh yerine; sadece harcadıkları zamana bakıyorlar.
Elbette zaman çok önemli, ancak ya içi doldululamamış zaman..!
Artık gençlerimiz, hangi mesleği severek yapabileceğinden ziyade, hangi işin daha çabuk para kazandıracağını sorguluyor.
Böylece meslek ahlakı yerini fırsatçılığa, sanat yerini aceleciliğe, işçilik yerini yüzeyselliğe ve günü kurtarmaya bırakıyor.
Son yıllarda bazı illerimizde yapılan Nasrettin Hoca heykellerine bakar isek durumun ne derecede vahim olduğunu görebiliriz.
Konfüçyüs’ün şöyle bir sözü var;
“Küçük menfaatleri düşünerek büyük işleri başaramazsınız.”
Oysa biz küçük menfaatler için büyük değerlerden vazgeçiyoruz artık.
İşini iyi yapmak yerine, hızlıca bitirmek övülüyor.
İşin ruhu değil, getirisi konuşuluyor.
Ustaya değil, müteahhide saygı gösteriliyor.
Ahmet Hamdi Tanpınar bizlere söyle seslenmiş;
“Medeniyet, sabırdır.”
Evet, sabır…
Tıpkı o pencerenin demirleri gibi kıvrım kıvrım işlenen, yıllara meydan okuyan bir sabır.
Sabırla dövülen demir, sabırla dokunan kumaş, sabırla yetiştirilen insan…
Her biri bir medeniyetin taşıyıcısıdır.
Burada William Morris’in uyarısını hatırlamalıyız;
“Eğer yaptığınız şey güzel değilse, onu yaparken mutlu değilseniz;
O iş ya kötü yapılmıştır, ya da hiç yapılmamalıdır.”
Zanaat ve sanat birbirine böylesine yakındır; biri ahlaki bir sorumluluksa, diğeri vicdanın estetikle ifadesidir.
Bunu İslam düşünürü Farabi daha sistemli şekilde şöyle dile getirir;
“Bir toplum, ancak faziletli bireylerle ve onların erdemli işleyişiyle ayakta durabilir.
Erdem, sadece bireysel değil, toplumsal bir görevdir.”
İyi yapılan her iş, toplumun ahlaki omurgasına destek kolonudur.
Tersi de geçerlidir…
Kötü yapılan işler, bu yapıyı içten içe çürütür.
Bugün bir pencere demirliğinde görmemiz gereken yalnızca bir sanat eseri değil.
Aynı zamanda, unutulmuş bir erdemin, yitirilmiş bir özverinin, silinmeye yüz tutmuş bir sabrın simgesidir…
Bu sadece geçmişin güzelliğini anlatmak için kullanılan bir metanın dışında, geleceğin de pusulasıdır.
Eğer bazı şeyleri yeniden inşa etmek istiyorsak;
Mimariyi değil, ahlakı onarmalıyız…
Sanatı değil yeniden,sabrı öğrenmeliyiz…
İşini layıkıyla yapan bir insanın emeğine dönmeli, onu yüceltmeliyiz…
Aksi halde çürüyen, sadece ahşap olmayacak…
Paslanan sadece, demirler değil, vicdanlar olacak…
Tüm mesele ne,biliyor musunuz?
Bizler bu çürümüşlüğün seyircisi değiliz, bizzat sorumlusuyuz!
***
AHLAK BİR TOPLUMUN VİCDANIDIR…
VİCDANINI KAYBEDEN TOPLUM,
VARLIĞIYLA ÖVÜNEMEZ
NİETZSCHE
Turan ÇATAL
Araştırmacı Gazeteci-Yazar
EGEDE YAŞAM ::: Özgür İnternet Gazetesi
Halkın ve Sadece Haklının Yanında…
YAŞASIN CUMHURİYET…
MUSTAFA KEMAL’İN ASKERLERİYİZ…