UMARIM TARİH TEKRAR ETMEZ…

Turan ÇATAL 8 Nisan 2025

UMARIM TARİH TEKRAR ETMEZ…

Ekonomik iflasını açıklayan Osmanlı Devleti’nin 1881 yılında bütün varlıklarına el konuldu.
İğneden ipliğe;

🔸 Yahudi,
🔸 İtalyan,
🔸 Ermeni,
🔸 Fransız tacirler, İstanbul’a dolmuştu.

Abdülhamid,bu kadar borcun üzerine yeni borçlar ekledi.
Osmanlı 15 defa büyük borç aldı.
Ama faizini bile ödeyemez olmuştu.
Osmanlının hazinesine el koyan Avrupa, bugün
“İstanbul Erkek Lisesi” olan binaya “Duyun-u Umumiye” yi yerleştirip borçları tahsil etmeye çalıştı.
Yani hazine ecnebilerin yönetimine geçti.
Borçlar ödenmedikçe Abdülhamid Avrupa’lı tefecilere tekeli verdi.
Teker teker milli varlıkları kaybettik…

🔹 Demir yolları,
🔹 İplik,
🔹 Fındık,
🔹 Pamuk,
🔹 Kömür,
🔹 Tekstil,
🔹 Demir çelik,
🔹 Tuğla ve kireç…

Ne iş varsa, Avrupalılara satıldı…
Haliç ecnebi fabrikalarla doldu…
Tarlabaşı, Avrupa’dan gelen tüccarların görkemli evleriyle bezendi.
Zenginler İstiklal Caddesi ve Sıraselviler’e yerleşti.
Bugün İstanbul’da gördüğümüz şahane binaların çoğu o dönemlere aittir.
Türk’lerse yüzlerce yıldır tamir gören yamalıklı bohçaya benzer tahta evlerde otururdu.
Bu evler Fatih ve Süleymaniye’nin arka sokaklarında bulunurdu.
Abdülhamid döneminde yüzlerce kilise ve sinagog açıldı…
İşte o tarihte Avrupa’dan gelen zenginleri ağırlamak için 5 yıldızlı bir otel yaptılar;
Pera Palace…
Pera Palace Rumca, “Yokuş Sarayı” demek.
Fransa’dan trene binip Sirkeci’de inen Avrupa jet sosyetesi tren garından bu otele Türk hamalların sırtında özel tahtlarla taşınırdı.
Aslında batı emperyalizmi İstanbul’u Vahdettin döneminde değil, Abdülhamit döneminde çoktan ele geçirmişti.
Atatürk Cumhuriyeti kurduğunda Türk’lerin elinde sadece çarık kalmıştı.
Sanayi ve tarım hamlesi başlattı…
Yerli malı haftası,o tarihte başladı…
Çocuklarımız milli üretimin ve milli kalkınmanın önemini anlasın diye.
Türk’lere ait banka bile yoktu.
Adında Osmanlı olan banka bile ecnebilerindi.
İşbankası bu yüzden kuruldu.

Osmanlı Devletinin iflas ilan ettiği meşhur
“Ramazan Kararnamesi”
(Nisan 1876)
Vergi gelirinin devredildiği
“Muharrem Kararnameleri”
(1879 ve 1881 iki kere)

Pek bilinmez, gündeme de getirilmez.
Hep saklanır…

Abdü’l-Ḥamīd-i Sânî
Doğum: 21.Eylül. 1842
Ölüm. : 10.Şubat.1918

Osmanlı İmparatorluğu; 34. padişahıdır.
113. İslam halifesi ve çöküş sürecindeki devlette mutlak hâkimiyet sağlayan son padişahtır.
Tahtta kaldığı, “Hamidiye Dönemi” denen yıllarda imparatorluk, dağılma dönemini yaşadı.
Başta kısa süreli ilan ettiği I. Meşrutiyet ve Kânûn-ı Esâsî ile gelen bir özgürlük dönemine…
Balkanlar olmak üzere çeşitli bölgelerde çıkan isyanlara ve Rus İmparatorluğu’na karşı kaybedilen 93 Harbi’ne…
Kapatılan parlamentoya, pek çok siyasi olaya…

“İstibdat Dönemi” de denen ve basın da dâhil çeşitli alanlardaki baskı ve sansür dönemine…

Sonrasında yine kendinin ilan etmek zorunda kaldığı II. Meşrutiyet’e…
31 Mart Ayaklanması’na ve kendinin dağılmayı engelleme başarısına ulaşamayan eğitim, ulaşım ve askeri alandaki reform girişimlerine tanıklık etti.
Devrinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1.592.806 km² toprak ile en çok toprak kaybeden padişahlarından biri oldu.

31 Ağustos 1876’da tahta çıktı ve 31 Mart Vakası’ndan kısa bir süre sonra, 27 Nisan 1909’da, tahttan indirilene kadar ülkeyi yönetti.

Meşrutiyet yanlısı,Yeni Osmanlılar ile anlaşma ve Tersane Konferansı’nda büyük güçlerden gelecek baskıları engellemek için Tersane Konferansı’nın başlamasıyla 23.12.1876 ilk Osmanlı anayasasını ilan etti.
Ve böylece,ülkenin demokratikleşme sürecini destekleyeceğini belirtmiş oldu.
93 Harbi’nde yenilen Sultan II.Abdülhamid, meclisin yanlış kararlar aldığını iddia ederek, 14 Şubat 1878’de bu harbin sonuna doğru meclisi feshetti.

Turan ÇATAL
Araştırmacı Gazeteci-Yazar